Slaap

In het buiten achter de ruiten

spint winter een witte wol op

de zwarte takken van de nacht.

Slaap ligt m’over als ‘n dekbed,

m’n rug met warmte ingestopt.

Door de leegte van m’n kamer

zoemen letters en lettergrepen,

afgegeven door al m’n boeken,

Zal ik morgen weer ontwaken

om opnieuw te haperen als een

bot mes door het zo keiïgharde,

uitgedroogde brood des levens?

© Karel N.L. Grazell

Amsterdams stadsdichter uit Zuid

met dank voor de toestemming

dieren

er staat een troepje beesten in de gang
ze zijn vannacht stilletjes ingeslopen
eigen schuld, je houdt van hebbedingen
en van oud

wat moet je er nu mee, je kunt ze enkel
aaien. hun vacht is glad als water, met
een paar poten soms wat klauwtjes
en een staart

hun ogen zijn van glas, hun geur is wild en
duf van kamfer. wat ze waren is niet meer
te achterhalen, zij werden enkel aaibaar
in de dood

geen vreemde met een mes is in en uit
gelopen om eerst een poot en dan een staart
tezamen met het spreken te couperen - en
voor wanneer de kop?

nee, zij zijn vreedzaam om hun pels vergast
elegant en zonder sporen rond oudtantes
en oma's hals, zo zacht en donzig
maar 't is wennen

geweld en onschuld even na als dier en mens
nee, ik reis niet naar het oosten naar de plaats
delict. dat gas, het grijpt me zo wel
naar de keel

vaak ben je stil en denkt aan hen, de doden
wel duizend uren kun je zitten hier en eender
maar ook je kleinkind zal dit diertje willen
strelen

hun glans en warme leven in een vel bewaard
tussen verschoten blauwe stof, hou ze in ere
kun je ermee op straat of word je dan ook
ooit geveld?

© lieve de vos
4 maart 2013

zie ook: Herta Müller, Der Fuchs war damals schon der Jäger

Tekening: © Barbara Jansma
met dank voor de toestemming

freaks

                  If the Sun or the Moon should doubt
                  They'd immediately gone out (William Blake)

prinses wat rol je door het gras
lacht en kirt in je gekreukte onderjurk
peettante met het witte haar en
rode ogen slikt een zwaard
kleurig geëtste mannen spuwen vuur
zussen met hun bolle wangen
waggelen gearmd
hun spleetjesogen stralend
van onbewust geluk

openhartig pronken lijven in hun brave
poses, onopgetuigd en koninklijk
blikt het naakt je aan
een kaakslag aan de oude chic
in zijn tristesse zijn getaande rijk
zijn troosteloos ennui

gesmukte dames in het park
een boos moment in lelijkheid betrapt
shame, mevrouw, de schaamteloosheid!
bitst het van hun lippen
kwijlt het op een dure jas
wreed is schaamte als een beest
niet te doorstaan, zij vreet en klauwt
in eigen buik en schroeit
het vreemde vel

edelgeboren zijn zij met hun trauma
de joodse reus de mexicaanse dwerg
de imbeciel de drag queen en de queer
hun staren vraagt begrip
de schande van het anders
zij is volmaakt, haar aanblik
fascineert

freaks mijn geliefden, jullie liggen
op mijn hart ik draag je rond
de waarde van je eigenheid
heeft geen verhaal, het is
zoals het is
ik kijk, zoek scherven om te lijmen
defecten om te zijn
wij zijn aliens
die elkaars vervreemding voelen
en ooit een flits van pijn

© lieve de vos
18 februari 2013


Hommage aan Diane Arbus (1923-1971)

Orcadië

de grond is een doordrenkte spons
verzadigd tot de kruin, van hoogland
tot moeras. het hart stroomt leeg
het sappelt in de plassen, loopt zuur
en zuiver uit het drasland, sijpelt
naar de wolken en loost zich
in een uitgeloogde zee
de streek ooit een zoetwatermeer
rond de keerkring van de kreeft

in zijn trog werd steen gesmeed
met perskracht onder dwang gekneed
door een galeislaaf aan het treksnoer
van de aarde, haar zware hete kern
en metersdik in diep en donker water
ligt gebeiteld dit plaveisel
daarop ontstond een land van
leegte veen en steen

het plenst er vennen meren lochs
het veld bezaaid met cairns en brochs
je stoot alom op muren, standing stones
nog staan ze recht, korstmosgevlekte
flagstones langs de weg, en onder
modder mos en muggenbroed een
spade diep delf je alleen maar rots

de hemel sprenkelt spikkels licht
dat golft en flitst over de kale vlakten
het schijnsel van de nacht de gloed
van lange dagen. en plots, alsof
de goden ons wat schuldig waren
spreiden ze boven onvertogen alle
kleuren van hun regenbogen

©  lieve de vos
21 januari 2013

    cairns: neolitische lage stenen graftombes
    brochs: ronde stenen torens uit de ijzertijd

het internaat

het heet hier regen, zegt de man
de galmgaten van het geheugen
spuwen kreten zwart van spreeuwen
kraaien kauwen, soms een buizerd
in al zijn tinten grauw hangend
onder een zorgendek

in dichte drommen rennen stuiteren
blaadjes over het asfalt, zijn ingesleten krijt-
lijnen ze houden stand, bordkartonnen coulissen
van jonge levens aangevreten door
het zuur van tranen, afbladderende
palen zonder net en bladloze platanen

binnen krassen jongensvingers heimelijke tekens
scatologische iconen, terwijl ze ogendwalend
wachten net als ik - over spikkels vastgekit
tot mozaïeken wervelend op de vloer
steengeworden ongedurigheid en
verveling walmt uit een klamme lucht

je bent zo zichtbaar naakt in deze kale kamer
onder de huiverblik van neonlampen
waar buizen tikken geeft alleen de slaap
soelaas. stil, het bed kriept. stop je oren
voor het zuchten van de kamers, scherm je
af voor surveillanten door het matte glas

de nacht wordt koud de pijpen zwijgen
nare geesten sluipen in je limbische systeem
slaan klinknagels in het zachte hout
terwijl de bel halsstarrig om het uur
in lege gangen rinkelt

© lieve de vos
10 november 2012

Dit gedicht werd geselecteerd voor de Top 20 van de
Turing Nationale Gedichtenwedstrijd 2012

Jurybeoordeling in de eerste ronde:
Een van de meest sterke punten van dit gedicht is ongetwijfeld de openingsregel: 'het heet hier regen, zegt de man.' Daarnaast wordt het ondanks de indringende toon en pregnante beelden op geen enkel moment 'te veel.'

Juryrapport Top 20:
6634 - het internaat
Als een nachtmerrie in poëzie gevat kan worden, dan zo. Vijf strofen zijn het, en je weet na lezing één ding zeker: hier wil ik niet zijn. Er is een permanente dreiging, die niet letterlijk beschreven wordt, maar louter gesuggereerd. Er gebeurt niets, er is geen geweld, geen misbruik, geen daad. Er is enkel de angst, er is enkel de titel die in alle strofen echoot. Het internaat. Wij betrapten onszelf erop dat we vanwege de vele zaken rond seksueel misbruik op katholieke internaten onherroepelijk hieraan moest denken. Maar nergens wordt daar letterlijk op gezinspeeld. Het is alleen die dreiging, die angst, de systematische eenzaamheid, de paranoia, het tikken van de buizen, het naakt zijn in de kale kamer, dat je doet wensen weg te willen vluchten, en terzelfdertijd het gedicht opnieuw te lezen omdat het zo knap in elkaar steekt. Vandaar een terechte nominatie

Foto's ter beschikking gesteld door Colourit. Met dank!

Stroma

een kruimel land, een ei tussen

de blikken tanden van de oceaan

leven vergeten sinds de laatste

boer en herder weken voor

de hevige race van de zee

onbewogen in de wervelstroom

een blinde plek waar enkel wind

nog huilt. geef acht, hier waken

de getijden, honden van de zee

ontketend in hun wilde jacht!

de baai ligt onverstoorbaar onder noordelijk

licht, in alublauwe glans van visschubben

gebaad, golf na golf een langgerekte naga

die optrekt naar de kust. daar zingt

een kerelslied van ratelende keien, een

speels gevecht van spatten op de klip

alleen de geest van mensen zonder

stem ademt uit grond en water

zweeft haveloos rond schrale huizen

waar desolaat het blaten van schapen
in de stilte, het gieren van de sternen

© lieve de vos
19 januari 2013

2013

De morgen van het nieuwe jaar

stapt uit het bed op de horizon.

‘Er was vuurwerk van onweer
toen de sterren nog brandden.’

De kwalijke geesten schrokken

en vluchtten uit onze woningen.

‘Het licht zweeft, als een vogel,
over de palmen. over de wilgen.’

Er is nu licht om hoop en geluk

op dit komend jaar te schijnen.

‘Het licht zweeft, als een vogel,
boven Benin, boven Nederland.’

Ik wens je veel hoop, veel geluk.

Nieuwjaarswens van:

© Karel N.L. Grazell
Amsterdams stadsdichter uit Zuid

met dank voor de toestemming

Foto's: Verocska Kosch's Art Corner

Borderline

een assepoes die koningin moest zijn
hoewel er niets te heersen valt
haar furie is voorbij geraasd
glasscherven blijven liggen op
het grind een rottende pompoen

er werd gelachen en gezongen
met een joint tot 's morgens vroeg
hij sleurt je uit je bed en rijdt
de berg op. huilt. wij allen
moeten zwijgen je kunt niet
zeggen dit is waardeloos

een vrouw schreeuwt in de avond
scheurt de hemel als een blad papier
er vallen snippers kijk maar
naar de sterren terwijl je languit
op de sporen ligt. dan oorverdovend
komt een trein. zij staat versuft
weer op en gaat naar bed

© lieve de vos
18 november 2012